Netbeheerders hebben een monopolie. Om netgebruikers te beschermen tegen misbruik van dit monopolie en eerlijke kosten te waarborgen, is extern toezicht nodig. In Nederland is dat de taak van de ACM, die de maximaal toegestane inkomsten vaststelt. De ACM baseert zich hierbij op de reguleringsmethode, die periodiek wordt herzien. De huidige reguleringsperiode loopt in 2026 af en de ACM heeft grote veranderingen aangekondigd voor de nieuwe methodiek die vanaf 2027 geldt.

De nieuwe methode is, in tegenstelling tot de huidige, een kostengebaseerde (cost-plus) methode: de toegestane inkomsten van de netbeheerder zijn gelijk aan de (efficiënte) gemaakte kosten vermeerderd met een redelijk rendement. De huidige regulering is maatstafregulering, waarbij efficiënte kosten vooraf worden vastgesteld op basis van resultaten uit het verleden en vergelijkingen met andere netbeheerders via een benchmark of maatstaf. De nieuwe methode kenmerkt zich door een reactieve aanpak: gemaakte kosten worden als efficiënt beschouwd, tenzij het tegendeel wordt bewezen.